Mededelingsplicht

Een verzekering is een overeenkomst waarbij de verzekeringnemer premie betaald en de verzekeraar zich verplicht tot het doen van één of meerdere uitkeringen indien er sprake is van een gedekte schade.

Degene die een verzekering wil afsluiten (de verzekeringnemer) doet een aanbod aan de verzekeraar tot aanvaarding van een risico. In de praktijk vult de verzekeringnemer een (online) aanvraagformulier in welke vervolgens door de verzekeraar wordt beoordeeld. Of de verzekeraar al dan niet tot acceptatie overgaat, hangt voor een belangrijk deel af van de informatie die de verzekeringnemer op het aanvraagformulier verstrekt. Op het aanvraagformulier kan de verzekeraar namelijk in exacte bewoordingen aangeven welke informatie voor hem van belang is voor de beoordeling van een verzekeringsaanvraag. De verzekeraar kan de aanvraag accepteren of afwijzen. Soms gaat de verzekeraar wel over tot acceptatie, maar dan onder andere voorwaarden. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van een hogere premie of een hoger eigen risico.

Een verzekeraar moet een risico kunnen beoordelen voordat wordt besloten of hij het wil verzekeren. Voor de inschatting van het risico is de verzekeraar voor een groot deel aangewezen op de informatie die de verzekeringnemer verstrekt. De verzekeringnemer heeft daarom een zogenaamde mededelingsplicht. Deze mededelingsplicht is vastgelegd in Boek 7 van het Burgelijk Wetboek.

Wat moet worden meegedeeld?

De mededelingsplicht is omschreven in artikel 7:928 lid 1:

De verzekeringnemer is verplicht voor het sluiten van de overeenkomst aan de verzekeraar alle feiten mede te delen die hij kent of behoort te kennen, en waarvan, naar hij weet of behoort te begrijpen, de beslissing van de verzekeraar of, en zo ja, op welke voorwaarden, hij de verzekering zal willen sluiten, afhangt of kan afhangen.

In het bovenstaande artikel zijn een aantal eisen te herkennen:

- kennisvereiste: het moet gaan om feiten die de verzekeringnemer kent of behoort te kennen.
- relevantievereiste: het moet gaan om feiten waarvan de beslissing van de verzekeraar afhangt of kan afhangen.
- kenbaarheidsvereiste: het moet gaan om feiten waarvan de verzekeringnemer weet of behoort te begrijpen dat de beslissing van de verzekeraar daarvan afhangt of kan afhangen.

Het (online) aanvraagformulier bepaalt de omvang van de mededelingsplicht. Een verzekeringnemer hoeft geen informatie te verstrekken waar niet naar wordt gevraagd.

Niet voldoen aan de mededelingsplicht

Wanneer de verzekeringnemer niet voldoet aan de mededelingsplicht dan kan dit gevolgen hebben voor de verzekeringsovereenkomst én voor het recht op uitkering bij schade. Op het moment dat de verzekeraar ontdekt dat de verzekeringnemer niet heeft voldaan aan de mededelingsplicht, dan moet de verzekeraar dit binnen 2 maanden na ontdekking aan de verzekeringnemer laten weten. Hierbij dient de verzekeraar aan te geven wat de eventuele gevolgen kunnen zijn van het niet voldoen aan de mededelingsplicht. Indien de verzekeringnemer de verzekeraar opzettelijk heeft proberen te misleiden of wanneer de verzekeraar bij kennis van de ware stand van zaken geen verzekering zou hebben afgesloten dan heeft de verzekeraar het recht de verzekering te beëindigen.

Meestal komt het niet voldoen aan de mededelingsplicht aan het licht bij een schade. Als er geen oorzakelijk verband (causaliteit) is tussen hetgeen niet is meegedeeld en de schade dan heeft dit geen gevolgen voor een eventuele schade uitkering. Wanneer er bij het afsluiten van de verzekering sprake is geweest van opzettelijke misleiding door de verzekeringnemer of indien de verzekeraar kan aantonen dat hij bij kennis van de ware stand van zaken geen verzekering zou hebben afgesloten dan is de verzekeraar géén uitkering verschuldigd bij schade. Als de verzekeraar bij kennis van de ware stand van zaken een hogere premie in rekening zou hebben gebracht dan wordt een eventuele schade uitkering verminderd naar evenredigheid van hetgeen de premie meer zou hebben bedragen. Indien de premie bijvoorbeeld twee keer zo hoog zou zijn geweest, wordt de uitkering gehalveerd. De verzekeraar dient in deze situaties aan te tonen dat hij de verzekering niet of tegen een andere premie zou hebben afgesloten.

Als de verzekeraar bij kennis van de ware stand van zaken andere voorwaarden zou hebben gesteld dan wordt een eventuele schadeclaim beoordeeld alsof deze andere voorwaarden van toepassing zijn. Ook hierbij geldt dat de verzekeraar moet aantonen dat hij de verzekering onder andere voorwaarden zou hebben afgesloten.

Soms komt het voor dat de verzekeraar er pas na een schade uitkering erachter komt dat niet aan de mededelingsplicht is voldaan. In deze situaties heeft de verzekeraar het recht de schadeuitkering (gedeeltelijk) terug te vorderen.

Voorbeelden uit de praktijk

Op ieder (online) aanvraagformulier wordt aangegeven dat er sprake is van een mededelingsplicht. Hierbij wordt ook aangegeven wat de eventuele consequenties zijn indien niet aan deze mededelingsplicht wordt voldaan. Ondanks deze informatieverstrekking komt het regelmatig voor dat achteraf blijkt dat niet (volledig) aan de mededelingsplicht is voldaan. De consequenties hiervan kunnen verstrekkende financiële gevolgen hebben: de verzekeraar slechts gedeeltelijk of zelfs helemaal niet uit bij schade. Enkele voorbeelden uit de praktijk:

1. Een verzekeringnemer sluit een motorverzekering af. Op het aanvraagformulier stelt de verzekeraar de vraag 'Heeft u of een andere belanghebbende in de laatste 3 jaar een schade aan of met een motorrijtuig gehad?' De verzekeringnemer antwoord 'nee' omdat hij met de motor de afgelopen 3 jaar geen schade heeft gehad. De verzekeringnemer vermeld echter niet dat hij de laatste 3 jaar wel tweemaal een schade heeft gehad met zijn auto. De auto is natuurlijk óók een motorrijtuig. Verzekeringnemer moet de vraag daarom met 'ja' beantwoorden. Wanneer bij een schade blijkt dat deze schades niet zijn vermeld op het aanvraagformulier dan heeft de verzekeraar het recht gedeeltelijk uit te keren.

2. Een verzekeringnemer sluit een autoverzekering af voor een luxe BMW 535i. Op de vraag hoeveel aantoonbare schadevrije jaren zijn opgebouwd antwoord de verzekeringnemer dat er acht schadevrije jaren zijn opgebouwd. Dit komt goed uit, want verzekeringnemers met minder dan vier schadevrije jaren worden niet door de verzekeraar geaccepteerd. Dit is standaardbeleid. Na ongeveer drie weken raakt de BMW fors beschadigd bij een éénzijdig ongeval, de totale schade wordt geschat op EUR 20.000. Direct nadat de schade is gemeld blijkt dat de verzekeringnemer een schade heeft verzwegen en dat er geen acht maar twee schadevrije jaren zijn opgebouwd. De verzekeraar keert de schade niet uit, want de verzekeraar kan aantonen dat bij kennis van de ware stand van zaken de verzekeringsaanvraag niet zou zijn geaccepteerd.

InternetVerzekeren.NL verricht haar dienstverlening uitsluitend op basis van zogenoemde Execution only. Execution only is een vorm van dienstverlening waarbij u zelf uw afwegingen maakt en beslissingen neemt. Execution only is bedoeld voor personen die goed op de hoogte zijn van financiële producten in het algemeen en die weten welke specifieke financiële producten hen passen. Met deze vorm van dienstverlening komt InternetVerzekeren.NL tegemoet aan de wensen van diegenen die zelf direct verantwoordelijk willen zijn voor het afsluiten en het beheer van hun verzekeringen. De bovenstaande voorbeelden illustreren dat het erg belangrijk is dat u zich vooraf goed informeert alvorens u een verzekering afsluit. Neem bij twijfel of vragen altijd contact op met ons.